Hiểu về bệnh viêm tuyến giáp để bảo vệ sức khỏe

So với các bệnh tuyến giáp thông thường, bệnh viêm tuyến giáp ít được biết đến, tuy nhiên, bệnh nhân mắc viêm tuyến giáp kéo dài nếu không được điều trị tích cực có thể làm giảm khả năng sản xuất hormon tuyến giáp dẫn đến suy giáp, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Định nghĩa

Viêm giáp là tình trạng viêm (sưng) tuyến giáp do tác động ngoại lai như vi khuẩn, bệnh cơ hội… Đây là một tuyến nhỏ ở dưới cổ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát quá trình chuyển hóa. Viêm có thể dẫn đến tuyến giáp hoạt động quá mức gây cường giáp hoặc giảm hoạt động gây suy giáp.

Hiểu về viêm tuyến giáp để phòng bệnh hiệu quả
Hiểu về viêm tuyến giáp để phòng bệnh hiệu quả

Phân loại

Bệnh viêm tuyến giáp được chia ra làm 3 loại:

  • Viêm tuyến giáp cấp tính: Còn gọi là viêm tuyến giáp sinh mủ, nguyên nhân là vi khuẩn. Bệnh rất hiếm gặp. Bệnh nhân thường mệt mỏi, sốt cao, vùng cổ sưng nóng, đỏ, đau. Viêm tuyến giáp cấp được xem là một cấp cứu nội khoa, cần điều trị tích cực bằng kháng sinh liều cao và chích tháo mủ.
  • Viêm tuyến giáp bán cấp tính. Trong đó có 2 dạng là viêm tuyến giáp dạng u hạt bán cấp tính và viêm tuyến giáp lympho bào bán cấp tính. Bệnh thường xuất hiện sau một đợt bị viêm hầu họng hoặc viêm đường hô hấp trên.

Lúc đầu, tuyến giáp bị phá hủy đã giải phóng ra nhiều nội tiết tố dự trữ, gây cường giáp tạm thời. Sau 1-2 tháng, bệnh nhân lại rơi vào tình trạng suy giáp do tuyến giáp đã bị phá hủy, không còn khả năng sản xuất. Còn lượng nội tiết tố dự trữ đã sử dụng hết. Sau 6-9 tháng, đa số bệnh nhân sẽ trở về bình giáp, tuy nhiên một số sẽ bị suy giáp vĩnh viễn.

  • Viêm tuyến giáp mạn tính: cũng bao gồm 2 loại Viêm tuyến giáp lympho bào mãn tính (hay còn gọi là viêm tuyến giáp Hashimoto) và Viêm xơ tuyến giáp mãn tính (viêm tuyến giáp Riedel).

Đây là loại viêm tuyến giáp phổ biến nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây suy giáp. Là hậu quả rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch. Thông thường, hệ thống miễn dịch có chức năng bảo vệ cơ thể chống lại các vi khuẩn và vi rut nhưng trong bệnh Hashimoto, nó lại sinh ra những kháng thể tấn công vào các cơ quan, trong đó có tuyến giáp.

Tuyến giáp bị phá hủy dần dần và rất âm thầm nên đa số người bệnh không biết và không được chẩn đoán. Đến khi tuyến này bị phá hủy quá nhiều, không sản xuất đủ lượng nội tiết tố mà cơ thể cần thì bệnh suy giáp xuất hiện; nhiều trường hợp có biểu hiện là bướu cổ to.

Viêm tuyến giáp Hashimoto gặp ở khoảng 5% người trưởng thành và có xu hướng tăng lên theo tuổi. Bệnh có tính chất gia đình, gặp chủ yếu ở phụ nữ và thường phối hợp với một số bệnh khác như đái tháo đường, viêm khớp, bạch biến…

Nguyên nhân 

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm giáp. Nguyên nhân thường gặp nhất là do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công tế bào tuyến giáp. Các bác sĩ không rõ vì sao hệ miễn dịch lại tấn công tuyến giáp. Một số nhà khoa học cho rằng vi khuẩn hoặc virus có thể kích hoạt đáp ứng này. Trong khi số khác tin rằng có thể liên quan đến khiếm khuyết gen. Kết quả có thể dẫn đến lượng hormone tăng cao (cường giáp), theo sau là đợt sụt giảm hormone (suy giáp).

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm giáp
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm giáp

Dấu hiệu và triệu chứng  

Triệu chứng phụ thuộc vào loại viêm giáp và độ nặng của bệnh. Các triệu chứng phổ biến ở giai đoạn sớm là tuyến giáp sưng to ra, đôi khi đau và cảm giác bị căng, khô mắt và khô miệng. Có loại viêm giáp không đau.

Các triệu chứng của viêm giáp cũng có thể khá giống với triệu chứng của cường giáp. Bao gồm sụt cân, thèm ăn nhiều, tiêu chảy, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, nhịp tim nhanh, lo âu, nhạy cảm với cái nóng và run.

Ngoài ra, ở một giai đoạn của viêm giáp sẽ xuất hiện các triệu chứng của bệnh suy giáp. Triệu chứng có thể là tăng cân nhưng chán ăn, táo bón, mệt mỏi, trầm cảm, nhạy cảm với lạnh, và yếu mệt.

Có thể có các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nguy cơ

Bệnh có thể xảy ra với mọi người ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên bệnh thường xảy ra ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Phụ nữ mắc chứng này nhiều hơn nam giới gấp 10 lần.

Do tính chất mỗi loại viêm khác nhau có những nguy cơ khác nhau. Tuy nhiên có một số nguy cơ có thể tổng hợp chung lại như:

  • Giới tính: nữ thường có nguy cơ mắc viêm giáp cao hơn nam
  • Tuổi. Viêm tuyến giáp có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên ở nhóm tuổi trung niên có nguy cơ cao hơn
  • Di truyền. Nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu trong gia đình có người bị bệnh lý tuyến giáp hoặc các bệnh tự miễn khác.
  • Thiếu i-ốt
  • Nhiễm xạ
  • Rối loạn miễn dịch
  • Thay đổi hormon
  • Mắc các bệnh về não

Các chẩn đoán xét nghiệm

  • Xét nghiệm máu, đo nồng hộ hormon và kháng thể tuyến giáp trong máu
  • Xét nghiệm đo lượng phóng xạ iốt
  • Chụp xạ hình tuyến giáp

Phòng bệnh hiệu quả 

Viêm giáp có thể được hạn chế nếu bạn:

  • Khám bác sĩ thường xuyên. Viêm giáp thay đổi theo thời gian và bạn thường thay đổi từ trạng thái cường giáp sang suy giáp.
  • Tìm hiểu về loại viêm giáp bạn mắc phải. Tìm hiểu xem bạn đang bị cường giáp hay suy giáp.
  • Uống thuốc theo quy định.

Có thể bạn quan tâm: Bệnh tuyến giáp và những điều cần biết

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *